Chapter 1: ตู้เย็นไม่ได้ทำให้อาหารปลอดภัยตลอดไป
หลายคนมีความเข้าใจว่าการนำอาหารเข้าตู้เย็นจะช่วยให้อาหารเก็บได้นานโดยไม่มีความเสี่ยง แต่ในความเป็นจริง ตู้เย็นมีหน้าที่หลักในการ ชะลอการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์และการเสื่อมคุณภาพของอาหาร ไม่ได้หยุดกระบวนการเหล่านี้อย่างถาวร
ยิ่งอาหารถูกเก็บไว้นาน คุณภาพ สี กลิ่น เนื้อสัมผัส และความสดก็สามารถเปลี่ยนแปลงได้
ปัญหาที่น่ากังวลคือบางคนเห็นว่าอาหารยังไม่มีกลิ่นผิดปกติ จึงคิดว่ายังรับประทานได้ ทั้งที่อาหารบางชนิดอาจมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยโดยไม่แสดงสัญญาณชัดเจน
ดังนั้น การซื้ออาหารมาครั้งละมาก ๆ แล้วนำไปแช่ตู้เย็นโดยไม่กำหนดระยะเวลาการเก็บ อาจไม่ใช่วิธีประหยัดที่ดีเสมอไป
โดยเฉพาะอาหาร 4 กลุ่มต่อไปนี้ หากเก็บไว้นานหรือจัดการไม่ถูกต้อง ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
Chapter 2: ผักใบเขียว อย่าแช่จนเหี่ยวและมีเมือก
ผักใบเขียวเป็นอาหารที่หลายบ้านนิยมซื้อเก็บไว้ในตู้เย็น เพราะต้องการประหยัดเวลาในการออกไปซื้อของบ่อย ๆ
แต่เมื่อเก็บไว้นาน ผักอาจเริ่มเหี่ยว เปลี่ยนสี นิ่มลง หรือมีน้ำและเมือกเกิดขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าคุณภาพของผักกำลังเสื่อมลง
บทความต้นทางระบุถึงประเด็นเรื่อง ไนเตรต (Nitrate) และ ไนไตรต์ (Nitrite) โดยอธิบายว่าผักบางชนิดมีไนเตรตตามธรรมชาติ และอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีระหว่างการเก็บรักษา
อย่างไรก็ตาม การที่ผักมีไนเตรตไม่ได้หมายความว่าผักนั้นจะกลายเป็นอาหารก่อมะเร็งทันที และไม่ควรตีความว่าการกินผักสดเป็นสาเหตุโดยตรงของมะเร็งลำไส้
สิ่งที่ควรทำในทางปฏิบัติคือ ซื้อผักในปริมาณที่เหมาะกับการบริโภค และตรวจสภาพก่อนนำมาปรุงอาหาร
หากพบว่าผักมีสีผิดปกติมาก เหี่ยวจนผิดสภาพ มีเมือก กลิ่นไม่ดี หรือเริ่มเน่า ควรทิ้งแทนที่จะพยายามตัดเฉพาะส่วนที่เสียออกแล้วรับประทานส่วนที่เหลือ
Chapter 3: เนื้อสัตว์ละลายแล้วแช่ซ้ำ ต้องระวังให้มาก
อีกพฤติกรรมที่พบได้ในหลายครัวเรือนคือการซื้อเนื้อสัตว์จำนวนมากแล้วนำไปแช่แข็ง
เมื่อจะทำอาหารก็หยิบเนื้อทั้งก้อนออกมาละลาย แต่ใช้ไม่หมด จากนั้นนำส่วนที่เหลือกลับไปแช่แข็งอีกครั้ง
การจัดการแบบนี้ต้องระมัดระวัง โดยเฉพาะหากเนื้อถูกปล่อยให้ละลายในอุณหภูมิที่ไม่ปลอดภัยเป็นเวลานาน
เมื่ออาหารอยู่ในช่วงอุณหภูมิที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย จุลินทรีย์สามารถเพิ่มจำนวนได้ และการนำกลับไปแช่แข็งไม่ได้หมายความว่าจะกำจัดจุลินทรีย์เหล่านั้นออกไป
วิธีที่เหมาะสมกว่าคือ ตั้งแต่ซื้อเนื้อสัตว์มาให้ แบ่งเป็นส่วนตามปริมาณที่จะใช้ในแต่ละมื้อ แล้วจึงนำแต่ละส่วนไปแช่แข็ง
เมื่อต้องการทำอาหาร ก็หยิบออกมาเฉพาะส่วนที่ต้องใช้ วิธีนี้ช่วยลดการละลายและแช่แข็งซ้ำโดยไม่จำเป็น และยังช่วยจัดการอาหารในแต่ละมื้อได้ง่ายขึ้น
ที่สำคัญ หากเนื้อสัตว์มีกลิ่นผิดปกติ สีเปลี่ยนอย่างชัดเจน มีเมือก หรือถูกเก็บในสภาพที่ไม่แน่ใจเรื่องความปลอดภัย อย่าเสี่ยงนำมารับประทาน
Chapter 4: ของหมักดอง เนื้อแปรรูป และอาหารที่มีเชื้อรา
อาหารอีกกลุ่มที่ควรจำกัดการรับประทานคือ เนื้อแปรรูป เช่น ไส้กรอก กุนเชียง และเนื้อรมควัน รวมถึงอาหารหมักดองบางชนิด
อาหารเหล่านี้อาจมีปริมาณเกลือสูง และเนื้อแปรรูปบางประเภทอาจมีสารประกอบที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการแปรรูปอาหาร
ดังนั้น ไม่ควรคิดว่าเพียงนำอาหารเหล่านี้ไปแช่ตู้เย็นแล้วจะสามารถเก็บไว้ได้นานโดยไม่มีข้อจำกัด ควรตรวจวันหมดอายุ ปฏิบัติตามคำแนะนำในการเก็บรักษา และรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม
อีกเรื่องที่ต้องระวังมากคือ ถั่ว ธัญพืช หรืออาหารแห้งที่พบเชื้อรา
หากเห็นเชื้อราขึ้นเพียงจุดเดียว หลายคนอาจคิดว่าสามารถตัดบริเวณที่ขึ้นราออกแล้วนำส่วนที่เหลือไปกินต่อได้ แต่สำหรับอาหารบางชนิด วิธีนี้ไม่ปลอดภัย เพราะเชื้อราและสารพิษจากเชื้อราอาจไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริเวณที่มองเห็น
หนึ่งในสารพิษที่เป็นที่รู้จักคือ อะฟลาท็อกซิน (Aflatoxin) ซึ่งสามารถเกิดจากเชื้อราบางชนิดและเป็นสารพิษที่มีความสำคัญต่อสุขภาพ
ดังนั้น หากอาหารมีเชื้อราหรือมีลักษณะผิดปกติจนไม่มั่นใจในความปลอดภัย ไม่ควรตัดเฉพาะส่วนที่เห็นแล้วนำส่วนที่เหลือมากิน แต่ควรทิ้งอาหารนั้นไป
Chapter 5: อย่าเสียดายอาหาร หากผิดสภาพควรทิ้ง
สิ่งสำคัญที่สุดจากเรื่องนี้ไม่ใช่การกลัวอาหารทุกชนิดที่อยู่ในตู้เย็น แต่คือการรู้จัก จัดเก็บและตรวจสอบอาหารก่อนรับประทาน
ตู้เย็นช่วยยืดอายุอาหารได้ แต่ไม่ได้ทำให้อาหารปลอดภัยตลอดไป จึงควรจำหลักง่าย ๆ ว่า
- ซื้ออาหารสดในปริมาณที่เหมาะสม
- แบ่งเนื้อสัตว์เป็นส่วนก่อนแช่แข็ง
- หลีกเลี่ยงการละลายและแช่แข็งซ้ำอย่างไม่เหมาะสม
- ตรวจวันหมดอายุและคำแนะนำในการเก็บรักษา
- หากอาหารมีเชื้อรา เมือก กลิ่นผิดปกติ หรือเปลี่ยนสภาพอย่างชัดเจน ควรทิ้ง
- ลดการรับประทานเนื้อแปรรูปและอาหารเค็มจัดเป็นประจำ
- รักษาความสะอาดของตู้เย็นและภาชนะเก็บอาหาร
ส่วนประเด็นที่ว่าอาหารแช่ตู้เย็นนาน ๆ ทั้ง 4 กลุ่ม เป็นสาเหตุโดยตรงของมะเร็งลำไส้ นั้น ไม่ควรสรุปแบบเหมารวมจากบทความเพียงอย่างเดียว เพราะมะเร็งลำไส้มีปัจจัยเสี่ยงหลายด้าน และการเก็บอาหารไม่เหมาะสมยังต้องแยกจากปัจจัยด้านโภชนาการและความปลอดภัยของอาหาร
สิ่งที่ทำได้ง่ายที่สุดคือ ไม่ฝืนกินอาหารที่เสื่อมสภาพเพียงเพราะเสียดาย เพราะการทิ้งอาหารที่สงสัยว่าไม่ปลอดภัย ย่อมดีกว่าการเสี่ยงนำอาหารที่มีปัญหากลับมารับประทาน.
ขอบคุณที่มา: th.thebustednews.com
เว็บไซต์ที่รวมบทความข่าว สุขภาพ คลิปกีฬา และสาระอาหารหลากหลายไว้ให้ติดตาม!!