ถั่วลิสงเป็นอาหารที่หลายคนชื่นชอบ เพราะมีทั้งโปรตีน ไขมันไม่อิ่มตัว ใยอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุ จึงมักถูกมองว่าเป็นของกินเล่นที่ดีต่อสุขภาพ
แต่ “มีประโยชน์” ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะกินได้ไม่จำกัด โดยเฉพาะถั่วลิสงที่เก็บรักษาไม่ดี ปรุงรสจัด หรือรับประทานในปริมาณมาก อาจสร้างปัญหาต่อสุขภาพได้
1. ถั่วลิสงขึ้นรา อันตรายกว่าที่คิด
สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือถั่วลิสงที่มีความชื้นและเก็บไว้นาน เพราะอาจปนเปื้อนเชื้อราบางชนิดที่สร้าง อะฟลาทอกซิน (Aflatoxin)
สารพิษชนิดนี้เป็นสารก่อมะเร็งที่ได้รับการยอมรับ โดยเฉพาะความเกี่ยวข้องกับ มะเร็งตับ เมื่อได้รับในปริมาณสูงหรือเป็นเวลานาน
ดังนั้น หากพบถั่วลิสงมีกลิ่นผิดปกติ มีเชื้อรา เปลี่ยนสี หรือมีรสชาติผิดปกติ อย่าเสียดายและไม่ควรนำมารับประทาน
การนำไปคั่วหรือทอดไม่ได้หมายความว่าจะกำจัดสารพิษได้อย่างปลอดภัยเสมอไป
2. คนแพ้ถั่วลิสงต้องระวังเป็นพิเศษ
ถั่วลิสงเป็นหนึ่งในอาหารที่สามารถทำให้เกิดอาการแพ้รุนแรงได้ในบางคน
หลังรับประทาน หากมีอาการคัน ผื่นขึ้น ปากหรือลิ้นบวม อาเจียน ไอ หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจลำบาก ควรหยุดรับประทานทันที
โดยเฉพาะ อาการหายใจลำบาก คอบวม หน้ามืด หรือหมดสติ อาจเป็นภาวะแพ้รุนแรงที่ต้องได้รับการรักษาฉุกเฉิน
คนที่เคยมีประวัติแพ้ถั่วลิสงจึงไม่ควรทดลองกินเอง แม้จะเป็นเพียงปริมาณเล็กน้อยก็ตาม
3. ผู้ป่วยโรคไตไม่ควรกินมากโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
ถั่วลิสงมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในปริมาณหนึ่ง ผู้ที่เป็นโรคไตและจำเป็นต้องควบคุมแร่ธาตุเหล่านี้อาจต้องจำกัดปริมาณอาหารบางชนิด
จึงไม่ควรเชื่อว่าถั่วทุกชนิดเป็น “อาหารบำรุงไต” และรับประทานในปริมาณมากโดยไม่คำนึงถึงโรคประจำตัว
หากมีโรคไต ควรสอบถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่าปริมาณถั่วลิสงที่เหมาะสมกับตนเองคือเท่าใด
4. ถั่วลิสงปรุงรสอาจทำให้กินเกินโดยไม่รู้ตัว
ถั่วลิสงธรรมชาติเป็นอาหารที่มีไขมันไม่อิ่มตัวและโปรตีน แต่ถั่วลิสงทอดเค็ม ถั่วเคลือบน้ำตาล หรือถั่วที่ปรุงรสจัดอาจมี โซเดียม น้ำตาล และพลังงานเพิ่มขึ้นมาก
ที่สำคัญคือถั่วมีพลังงานค่อนข้างสูง เมื่อหยิบกินเพลิน ๆ จากถุง อาจรับประทานมากกว่าที่คิด
หากต้องการกินเป็นของว่าง ควรเลือกถั่วลิสงที่ไม่เค็มหรือปรุงรสน้อย และตักแบ่งปริมาณก่อนรับประทาน แทนการกินจากถุงโดยตรง
แล้วถั่วลิสงกินได้หรือไม่?
คนทั่วไปสามารถกินถั่วลิสงได้ และถั่วลิสงยังสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่สมดุลได้ด้วย
สิ่งสำคัญคือเลือกถั่วที่สด สะอาด ไม่ขึ้นรา ไม่มีกลิ่นผิดปกติ และรับประทานในปริมาณพอเหมาะ
ถ้าเลือกได้ ควรเน้น ถั่วลิสงอบหรือคั่วที่ไม่เติมเกลือและน้ำตาล มากกว่าถั่วทอดหรือถั่วเคลือบรสต่าง ๆ
จำง่าย ๆ ก่อนกินถั่วลิสง
ไม่ขึ้นรา → ไม่มีกลิ่นผิดปกติ → ไม่แพ้ → ไม่กินเกิน → เลือกแบบปรุงรสน้อย
ถั่วลิสงไม่ได้เป็นอาหารที่ทุกคนต้องหลีกเลี่ยง แต่การเลือกคุณภาพและปริมาณให้เหมาะสมเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือเคยมีประวัติแพ้อาหาร
เพราะบางครั้ง สิ่งที่อันตรายอาจไม่ใช่ “ถั่วลิสง” แต่เป็นถั่วที่เก็บไม่ถูกวิธีหรือกินมากเกินไปโดยไม่รู้ตัว.
ขอบคุณที่มา: th.thebustednews.com